XESÚS LORENZO VARELA VÁZQUEZ

O PRIMEIRO EXILIO

Os pais de Xesús Lorenzo Várela Vázquez (segundo outros Xesús Manuel Varela ou Xosé Manuel Lorenzo Varela) emigraron do seu pobo en Monterroso, Lugo, cara á Habana, Cuba como facían centos de miles de galegos vítimas da fame, do atraso e illamento de Galicia, ou logo, do exilio. Entrando na baía do porto da Habana a bordo de "La Navarre" o 10 de agosto de 1916 (outros din 1917) nace o homenaxeado das Letras Galegas 2005.

Pouco dura a decisión aventureira do pai xa que Cuba está a pasar unha crise económica e o tórrido verán caribeño diametralmente oposto á fría provincia de Lugo, empurran á familia ós tres meses de estancia a retornar.

En Monterroso viviu os seus sete primeiros anos pero como bo galego o pai de Lorenzo insiste coa emigración, esta vez a Bos Aires, Arxentina en 1923 (segundo outros en 1920).

O rapaz pasa a súa infancia no barrio sureño de Nueva Pompeya onde cursa a escola primaria tendo así a súa primeira vantaxe posto que en Monterroso posiblemente estivera destinado ás tarefas rurais.

A finais de 1930 retorna novamente a Lugo onde Lorenzo chega co aceno porteño feito que lle fai gañar o alcume de "arxentino" (moitas biografías din 1920 pero facendo conta dos anos e considerando que a escola primaria leva uns sete anos e afirmándose que chegou pouco antes da II República entón non podía comezar o Bacharelato en Lugo ós catro anos sendo nado en 1916).

En 1931 cursa o bacharelato no Instituto de Ensino Secundario. Comeza a ter a súa primeira actividade política matizada con tertulias literarias.

Nun acto do Partido Galeguista o 22 de marzo de 1932 no Teatro Principal de Lugo coñece a Castelao, Paz Andrade e Suárez Picallo que interveñen nese acto, achegándose ó Nacionalismo e participando con Fernández del Riego, Celso Emilio Ferreiro, Carvalho Calero e Ramón Piñeiro na Federación de Mocidades Galeguista fundada o 11 de xaneiro de 1933 coa presenza de Servando Gómez Aller e o deputado pola emigración Ramón Suárez Picallo. Outros compañeiros de militancia son Xosé Velo (quen en 1961 secuestraría un transatlántico repudiando o fascismo ibérico) e Ramón de Valenzuela

.
Os mozos galeguistas van máis alá que os seus maiores, Castelao e Suárez Picallo, e proclámanse "arredistas". A Lorenzo Varela gustábanlle as ideas do galeguismo pero cría que no social se debía ir máis lonxe. A súa radicalización vai achegándoo ó trotskismo que daquela estaba representado polo Partido Obreiro de Unificación Marxista (POUM). Nesta época afonda a súa amizade con Anxel Fole quen edita en Lugo a revista esquerdista "Yunque"

de Unificación Marxista (POUM).

Produto das súas conviccións xa en 1934 participa nos sucesos revolucionarios (1) e é perseguido pola policía fuxindo a Madrid: "viaxa cun petate de lona nun camión de peixe, deixando esquecido na percha dun café o seu sombreiro" (2). Sucesos como este perseguiríano coma un sino ata a súa morte